OLiJP. Jak napisać interpretację porównawczą?

Olimpiada Literatury i Języka Polskiego od lat cieszy się zainteresowaniem uczniów. Nagrodą za uzyskanie tytułu finalisty bądź laureata jest zwolnienie z matury z języka polskiego, z wynikiem stu procent na poziomie podstawowym i rozszerzonym.

To nie jedyne korzyści, na które mogą liczyć przyszli zwycięzcy. Dla wielu z nich równie cennymi profitami są: zdobyta wiedza, możliwość poszerzenia horyzontów i nowe, wartościowe znajomości, nawiązane podczas kolejnych etapów eliminacji.

Krótkie przypomnienie:

 Trzystopniowa Olimpiada przeznaczona jest dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. W Polsce przeprowadzana jest od 1970 r.
 Uzyskanie tytułu finalisty gwarantuje zwolnienie z matury z języka polskiego, a tytuł laureata – prawo wstępu na wybrane kierunki studiów humanistycznych na wyższych uczelniach w kraju.
 Zawody I stopnia przeprowadzane są w szkołach, II stopnia – w dziewiętnastu okręgach, które w większości pokrywają się z granicami województw.

Źródło: http://ibl.waw.pl/pl/edukacja/olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego

Moja przygoda z OLiJP

W 2017 roku wzięłam udział w Olimpiadzie Polonistycznej jako uczennica trzeciej klasy liceum.

Podczas zawodów centralnych w Konstancinie napisałam interpretację porównawczą, która została oceniona na 20 punktów, czyli otrzymałam minimum kwalifikujące uczestnika do części ustnej podczas zawodów III stopnia.

Nie byłam przygotowana do tego etapu konkursu, dlatego wróciłam do rodzinnego miasta bogatsza o tytuł finalistki, lecz nie jako laureatka. Mimo odniesionej porażki,  jestem zadowolona z tego, że dotarłam tak daleko i otrzymałam możliwość odpowiadania przed komisją.

Wiem, że wśród przyszłych uczestników mogą znajdować się osoby takie jak ja rok temu: po raz pierwszy biorące udział w zawodach centralnych, szukające w Internecie wskazówek, które pomogą im zorientować się, jak wysoko wisi poprzeczka. Dlatego w dalszej części postu chciałam zaprezentować konspekt napisanej przeze mnie interpretacji porównawczej.

Mam nadzieję, że uspokoję potencjalnych finalistów, którzy nie wiedzą, czego spodziewać się podczas pierwszej części III etapu, bądź też w jakiś sposób ich zainspiruję.

Warto pamiętać również o tym, że tak ogólna interpretacja jak moja nie sprawdzi się zawsze. W przypadku znaczących, wybitnych twórców, wiedza o ich życiu i twórczości może okazać się kluczowa, a sama analiza treści – zbyt uboga bez szczegółowo nakreślonych kontekstów kulturowych i historycznych.

Caspar David Friedrich – Dwaj mężczyźni zapatrzeni w księżyc

Zapraszam do zapoznania się z poleceniem i finałowymi utworami.

Dokonaj interpretacji porównawczej wierszy Bolesława Leśmiana Zmienionaż po rozłące? i Tadeusza Dąbrowskiego Demon.

XLVII OLiJP (2016/17)

Źródło: https://olijp.pl/?q=node/5772

BOLESŁAW LEŚMIAN
Zmienionaż po rozłące?

Zmienionaż po rozłące? O, nie, niezmieniona!
Lecz jakiś kwiat z twych włosów zbiegł do stóp ołtarzy,
A, choć brak tego zbiega nie skalał twej twarzy,
Serce me w tajemnicy przed twym sercem kona…

Dusza twoja śmie marzyć, że w gwiezdne zamiecie
Wdumana, będzie trwała raz jeszcze i jeszcze –
Lecz ciało? Któż pomyśli o nim we wszechświecie,
Prócz mnie, co tak w nie wierzę i kocham, i pieszczę?

I gdy ty, szepcząc słowa, w ust zrodzone znoju,
Dajesz pieszczotom ujście w tym szepcie, co pała,
Ja, zamilkły wargami u piersi twych zdroju,
Modlę się o twojego nieśmiertelność ciała.

(z cyklu W malinowym chruśniaku, w: tegoż, Poezje zebrane, oprac. J. Trznadel, Warszawa 2010)

TADEUSZ DĄBROWSKI
Demon

Zawsze działają we dwójkę,
jedna kryje drugą,
gdy ta gotuje obiad,
tamta zdradza na czacie,
gdy pierwsza szuka w sieci
przepisów, druga kręci
ciasto, słodko bezradna,
pośród brudnych naczyń.
Mijają się, jakby wiedziały
o sobie wszystko albo
jakby nie znały się wcale,
stojąc przed lustrem, myślą:
jestem całkiem niezła
i mam do siebie dystans.
Choćbyś chciał z niej wycisnąć
prawdę, zassie pustkę.
Umocnisz fundamenty,
zawali się dach. Pokochaj
strach, bądź z nią dalej i patrz,
jak czule przesypuje
ci się przez palce, kiedy
próbujesz ją przyłapać
na kłamstwie, i jak sobie
tym piaskiem sypie w oczy,
i jak się na chwilę,
gdy mówisz, że odchodzisz
jednoczy.

(z tomu Środek wyrazu, Kraków 2016)

Poniżej sporządziłam tabele z moimi uwagami.

Nie pamiętam wszystkich zagadnień, które zawarłam w finałowej pracy. Wypisałam jedynie ich większą część. Nie wiem również, jakie błędy poprawiła mi komisja, dlatego niektóre z wniosków mogą okazać się niepoprawne.

WSTĘP: 

Krótko  poruszyłam temat miłości i tego, w jaki sposób była pojmowana przez artystów różnych epok; zakończyłam stwierdzeniem, że miłość wydaje się nie tylko tematem, ale i osobnym bohaterem omawianych przeze mnie utworów.

RÓŻNICE:

Zmienionaż po rozłące?

Demon

  • Bolesław Leśmian – poeta okresu dwudziestolecia międzywojennego. Zmienionaż po rozłące to fragment
    z W malinowym chruśniaku, słynnego erotyka, w którym poeta kreśli intymną sytuację między zakochanymi.
  • Tadeusz Dąbrowski – poeta z czasów współczesnych. Wnioskuję po roku wydania tomiku i wzmiankach o technologii w utworze.
  • Bohaterowie liryczni – zakochana w sobie para młodych ludzi, odurzona uczuciem; prawdopodobnie ich związek dopiero się zaczął. Nie widzą poza sobą świata.
  • Bohaterowie liryczni – para; nie ma między nimi namiętności ani miłości, ich relacja wydaje się być grą. Są ze sobą od dłuższego czasu – wynajmują razem mieszkanie.
  • Wiek bohaterów – przypuszczam, że są to osoby młode, ponieważ przeżywają zauroczenie w sposób silny i niezwykle emocjonalny.
  • Wiek bohaterów – można podejrzewać, że to ludzie dorośli, samodzielni, żyjący na własny rachunek. Mężczyzna pracuje, wraca do domu popołudniami,
    a kobieta pełni rolę gospodyni.
  • Sytuacja liryczna: mężczyzna wypowiadający się w utworze czeka na swoją wybrankę; każda sekunda jej nieobecności zdaje się męką. Kiedy wreszcie dochodzi do spotkania, oddaje dziewczynie bezgraniczną cześć i uwielbienie.
  • Sytuacja liryczna: mężczyzna wypowiadający się
    w utworze pragnie nakryć swoją partnerkę na zdradzie; traktuje ją jak przeciwniczkę. Ma żal do kobiety, która znudzona rutyną, szuka emocji we flircie. Mężczyzna pragnie odejść, ale nie umie zakończyć związku. Wydaje się, że przestali się kochać, a nuda zabiła wyjątkowe uczucie, które ich łączyło.
  • Osoba wypowiadająca się w utworze przyrównuje ukochaną do bóstwa; jest zafascynowana przede wszystkim jej ciałem, martwi się o to, że przeminie. Dusza znajduje się na drugim planie.
    Wczesny etap miłości: zakochanie, miłość bezkrytyczna.
  • Osoba wypowiadająca się w utworze przyrównuje kobietę do demona o wielu obliczach; darzy ją ambiwalentnymi uczuciami. Zdaje się, że miłość się wypaliła – pozostały jedynie przebłyski dawnej bliskości i przywiązanie.
  • Leśmianowski bohater liryczny nie może doczekać się, aż jego wybranka wróci.
  • Bohater liryczny w Demonie pragnie odejść od swojej kobiety, rozstać się z nią.

PODOBIEŃSTWA:

Zmienionaż po rozłące?

Demon

  • Osoba wypowiadająca się w wierszu to mężczyzna. Tematem utworu jest jego ukochana, lecz zdaje się być nieobecna, w pewien sposób uprzedmiotowiona; dominują opisy przeżyć podmiotu lirycznego, jego zachwytu nad ciałem kobiety.
  • Osoba wypowiadająca się w wierszu to mężczyzna. Tematem utworu jest jego ukochana.
    Podmiot liryczny opisuje zachowanie swojej partnerki; jest skupiony na jej postaci, nie na swoich emocjach (mimo iż pojawiają się jego przemyślenia dotyczące związku).
  • Wyraźny dualizm: podział na ciało i duszę. Szczególne zwrócenie uwagi na aspekt cielesny.
  • Wyraźny dualizm: kobieta ma kilka oblicz, łączy w sobie dwie skrajne postaci. Jest przykładną panią domu, lecz zachowuje się również w sposób niezaradny (gdy pierwsza szuka w sieci/ przepisów, druga kręci/ ciasto, słodko bezradna,/ pośród brudnych naczyń).

Pewnie wymieniłam więcej cech wspólnych, ale na chwilę obecną ich nie pamiętam.

Podczas interpretacji zwróciłam również uwagę na neologizmy u Leśmiana, charakterystyczne dla całej jego twórczości, a także na słowo rozłąka w utworze. Rzeczownik skojarzył mi się z łąką, w pobliżu której znajdują się zakochani, a także przywodziła na myśl długie rozstanie – natomiast kochanka z utworu oddaliła się tylko na chwilę. Ukazuje to namiętność między bohaterami lirycznymi: nawet krótki czas bez swojej obecności jest dla nich pełny bólu i trudny do zniesienia.

Dodałam, że Leśmian nawiązał w utworze do filozofii Pitagorejczyków. Wierzyli oni w nieśmiertelną duszę, która  może stać się cząstką duszy wszechświata – jeśli zasłuży na to po kołowrocie wcieleń.

Odnotowałam zabawę słowem w Demonie: wykorzystanie związków frazeologicznych i współgrający z nimi rytm tekstu, ukazujący spryt kobiety w wierszu Dąbrowskiego. Kiedy bohater jest bliski złapania partnerki na gorącym uczynku, ona umyka mu w ostatnim momencie. Wersy są podzielone w taki sposób, by oddać tę przewrotność i element zaskoczenia.

Krótko opisałam, w jaki sposób różni się budowa obu wierszy.

ZAKOŃCZENIE:

W zakończeniu nawiązałam do tego, o czym wspomniałam na początku. Dotarłam do konkluzji, że uczucie przedstawione w obu utworach nie jest według mnie miłością pełną, dojrzałą.

Uczucie leśmianowskiej pary jest zakochaniem – to wczesny etap miłości. Aby stała się pełną miłością, potrzebuje czasu i poświęceń, uczenia się siebie nawzajem. Natomiast miłość w Demonie zdaje się wypalać – zakochani nie potrafią odnaleźć dawnej bliskości, nie dbają o potrzeby drugiej osoby.

Kto wie, czy utwory nie obrazują relacji tej samej pary: od zakochania bez pamięci, aż do codziennej nudy i pragnienia rozstania?

Mam nadzieję, że moje notatki okazały się przydatne.

Jeśli szukasz więcej informacji o Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego, polecam Twojej uwadze poprzedni wpis: Jak przejść przez OLiJP? 10 praktycznych wskazówek.  Znajdziesz w nich moje subiektywne rady i przydatne materiały dla uczestnika.

Masz pytania? Chciał(a)byś podzielić się swoimi uwagami? Wiesz, co jeszcze mogłam zawrzeć w interpretacji?

Daj znać w komentarzach.

  Polub i subskrybuj Półbohater na Facebooku. Dostaniesz informację o każdym nowym wpisie lub materiale video.
 Śledź nas również na innych stronach [KLIKNIJ TUTAJ].

 

 Przypominamy o nowej grupie na Facebooku, w której dyskutujemy i dzielimy się twórczością. Dołącz do Półbohaterowie.

3 Comments

  1. Hej, właśnie przygotowuję się do tegorocznego etapu centralnego olijp. Chciałabym spytać o tezę w analizie porównawczej. Czy musi bardzo szczegółowo już od początku określać zagadnienie czy też można uszczegółowić ją później? Czy masz jeszcze jakieś ciekawe rady, jeśli chodzi o etap centralny? 🙂

  2. Bardzo dziękuję! 🙂

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

*

© 2018 Półbohater

Theme by Anders NorenUp ↑